Sarıçizmeli Beyler Nic'oldu?

Halk Edebiyatında; TürkMazmunların (Kalıplaşmış Sözler) ortak olarak kullanıldığı bilinir.

'Sarı Çizmeli Beyler Nic'Oldu?Türküsünde'Sana derim! Sana! Nic'Oldu? Acarladın yaramı!

Konup göçenler'Mazmunları ile Doksanikiyıl, Üçyüzyıl, Üçyüzotuzdörtyıl sonra söylenmiş

Dört Anonim Destanın sözlerinin karışmış olduklarını teşhis ettim ve ayrı,ayrı derledim.

Umarım İyi olmuştur.

SARIÇİZMELİ  BEYLER  NİC'OLDU?

Sana derim! Sana! Özer Beyin Öreni.

Sana konup,göçen,Beyler nic’oldu?

Nic’oldu? Sarı Çizmeli Beyler nic’oldu?

                 Beyler nic’oldu?

Ovasında;ceren gezer, keklikleri ötüşür.

Dağlarında; baz şahanlar uçuşur.

Nic’oldu? Sarı Çizmeli Beyler nic’oldu?

                 Beyler nic’oldu?

Her sabah,her sabah yâre giderdin!

Garbeyaz Pınarından,soğuk sular içerdin!

Nic’oldu? Sarı Çizmeli Beyler nic’oldu?

                 Beyler nic’ oldu?

Meydanında;pehlivanlar dönerdi.

Ya’Allah! Deyince;‘Beşbin atlı’ binerdi.[1]

Nic’ oldu? Sarı Çizmeli Beyler nic’oldu?

                Beyler nic’ oldu?

Kulak verip,dört köşeyi dinlerdin!

Oba oba gezer,hatır sorardın!

Nic’oldu? Sarı Çizmeli Beyler nic’oldu?

                Beyler nic’ oldu?

Sana derim! Sana!’Mekki Bey’in Viranı’.

Sana;konup,göçen Oğulbeyler nic’oldu?

Nic’oldu? Sarı Çizmeli Beyler nic’oldu?

                Beyler nic’oldu?

Konağın yücesinde;kandiller yanardı.

Üçer,beşer,onar,beyler ile dolardı.

Nic’oldu? Sarı Çizmeli Beyler nic’oldu?

                Beyler nic’oldu?

Antakya’ya ‘sefer edip gelenler’.

Eli kılıç tutan,yiğitoğlu,yiğit erenler.

Nic’oldu? Sarı Çizmeli Beyler nic’oldu?

                Beyler nic’oldu?

Zalim Felek;Çok mu gördün İlini?

‘Koca Hünkar’ imiş kılıç vuranı.

Nic’oldu? Sarı Çizmeli Beyler nic’oldu?

                Beyler nic’oldu?

Durup Durup,acarladın yaramı.

Yiğitler de bilir; sözü, Kelâmı.

Nic’oldu? Sarı Çizmeli Beyler nic’oldu?

                Beyler nic’oldu?

    

                      Anonim

Dörtyol Türküsü; Anonim Destan

Doğuakdeniz Yöresinden

Derleyen;İsmail YİĞİT

Edebiyatçı Araştırmacı Yazar

1516 ‘Demirkapı kırımınından’ sonra söylenmiş;’Sarı Çizmeli Beyler Nic Oldu? Destanı’Halk arasında Anonim Türkü olarak farklı biçimlerde söylenmektedir;Yiğitlik,Hatırlatma,Zulüm,Vefasızlık,Fanilik,Öl üm,Ayrılık, Ümitsizlik,Üzüntü temalarını anlatır.
[1]Beş Bin Atlı Ordusu ile Özeroğlu Aydoğmuş Bey Antakya’yı almıştır.
*Orjinali Keman eşliğinde söylenmiştir.

Sözlük:

Acarlamak:Yenilemek,hatırlatmak.Baz:Anaç.Bey:Komutan,Kaymakam,Vali. Erenler:Serden geçti,gönüllü Asker. Ceren:Ceylan. Felek:Baht.Hünkar:Padişah .İl:Yurt,Vilayet,Vali Yönetimindeki şehir.Nic:Ne,Nice;Nice oldu? Ne oldu? Yok oldu.Oba:Köy,Aşiret.Ören:Mamur,bakımlı yurt.Sefer:Savaş,Fetih.Sarı Çizme: Oğuz, Türkmen Beylerinin giydiği Postal. Kandil:Işık için,içinde yağ yakılan Kulplu,metal,çanak.Kelam:İlahi söz. Zalim:Acımasız. Viran:Terk edilmiş,sahipsiz,harab.

  

 01.05.2012                                                    

İsmail YİĞİT

Araştırmacı Yazar

yigitarastirmaci@hotmail.com

İsmail YİĞİT-Google+

İsmail YİĞİT "Derlemeler" -Youtube

İsmail YİĞİT "Naturel Yaşam" -Youtube

Daha az göster

1

Kocabeyler Nic'oldu?

KOCABEYLER

NİC'OLDU?

Oğuzların; Üçok Kolundan,                                                                               Dağhan’ın,YüreğirliBoyundan.
Nic’oldu? Kocabeyler nic’oldu?
Beyler nic’oldu?

Maraş’dan Sonra; Çukurova İlleri.
Fatihanın; Yüreğir Bey nic’oldu?
Nic’oldu? Kocabeyler nic’oldu?
Beyler nic’oldu?

Anavarza,Misis,Tarsus,Tekir’e
Hükmeden;Ramazan Bey nic’oldu?
Nic’ oldu? Kocabeyler nic’oldu?
Beyler nic’oldu?

Dört  Yanında;Ordularda  Erenler.
İl Tutanlar; Oğul Beyler, Yarenler.
Nic’ oldu? Kocabeyler nic’oldu?
Beyler nic’oldu?

Yükseğinde;Turnaları uçuşur.
Yabanlarda; Turaçları ötüşür.
Nic’ oldu? Kocabeyler nic’oldu?
Beyler nic’oldu?

Sana derim! Sana! Adana’nın Konağı.
Beylerbeyi; Mehmed Bey nİc’oldu.
Nic’oldu? Kocabeyler nic’oldu?
Beyler nic’oldu?

Odasında;Kandilleri yanardı.
Hizmetinde;Halayıklar dönerdi.
Nic’oldu? Kocabeyler nic’oldu?
Beyler nic’oldu?

Adana’nın gönül dostu;’Mirimiranı’.
Nic oldu? Pîr-Mansûr Paşa nic’oldu?
Nic’ oldu? Kocabeyler nic’oldu?
Beyler nic’oldu?

Osmanlı da çokça,vardı! ‘Üstüne’
Selam gönderdi; Yarenine,Dostuna.
Nic’ oldu? Kocabeyler nic’oldu?
Beyler nic’oldu?

Yine Boranlandı; Aladağın Dumanı.
Hançer vurup acarladın yaramı.
Nic’oldu?Kocabeyler nic’oldu?
Beyler nic’oldu?

Anonim

Adana Türküsü; Anonim Destan
Doğuakdeniz Yöresinden
Derleyen;İsmail YİĞİT
Edebiyatçı Araştırmacı Yazar

Ramazan Oğullarından son Adana Valisi olan;Ramazan Oğlu Pîr-Mansûr
Beyin 1608 de vefatından sonra  söylenen ‘ Kocabeyler Nic’oldu?’Destanı
günümüz de,Anonim olarak,farklılıklarla söylenmektedir.’Sarı Çizmeli Beyler’
Destanının benzeridir.Özeroğulları(Sarı Çizmeli Beyler)Ramazan Beyin To
runları olduğu İçin Türkü de Ramazan Oğullarına’Kocabeyler’denilmektedir.
Anonim  Adana Türküsü;Yurtsevğisi,Yiğitlik,Ölüm,Vefasızlık,Fanilik,Ayrılık,
Ümitsizlik,Üzüntü Temalarını işlemiştir.

                                                                                         

Sözlük:

Acarlamak: Hatırlatmak, Yenilemek. Boran: Tipi. Eren: Serden geçti, Asker.  Eyalet: Bölge Valiliği. Eyalet’in Konağı: yönetim yeri.  Fatihan: Feth eden.                               Halayık: Hizmetçi. Paşa: Vali. Mirimiran: Beylerbeyi                                                  Yaban: Kırsal. Yaren: Dost, seven. Koca: Büyük                                                                                                                                                                                                  

01.05.2012
İsmail YİĞİT

Araştırmacı Yazar

yigitarastirmaci@hotmail.com

İsmail YİĞİT-Google+

İsmail YİĞİT "Derlemeler" -Youtube

İsmail YİĞİT "Naturel Yaşam" -Youtube

                

Ağaların Nic'oldu?

AĞALARIN NİC'OLDU?

Sana derim! Sana! ‘Reyhanlılı İlleri’.[1] 
Rey Han’ından  gelenlerin nic’oldu?
Kader yazdı.Yüce Mevlâ buyurdu.
Meşin Kırbaçlı; Ağaların  nic’oldu? [2]

Urfa’dan binince;Şam’a inerdi.
Koca Mürsel Ağaların nic’oldu?
Gide gide,bu yollar da biter mi?.
Meşin Kırbaçlı;Ağaların nic’oldu?

Ovalarda Doru atlar gezerdi.
Fırat sularında, kayık ile yüzerdi.
Mürsel Oğlu Haydar Ağa nic’oldu?
Meşin Kırbaçlı;Ağaların nic’oldu?

Yazın Nurhak,Kışın Şam’a giderdi.
Binlik Binlik sürülerin nic’odu?
Bu İller de;sana,bana daraldı. 
Meşin Kırbaçlı;Ağaların nic’oldu?

Ağırdan al! Mürsel Oğlu ağırdan!
Atlarınız;Aldan,Kırdan,Yağızdan.
Ferman yazıldı;’ Devlet-i Ali’den’. [3]
Meşin Kırbaçlı;Ağaların nic’oldu?

Reyhâne’ye  Konakları  yapıldı. 
Hilat giydi. Tuğları da dikildi. 
Mürsel Oğlu Hasan Bey  nic’oldu? [4]
Meşin Kırbaçlı; Ağaların nic’ oldu? 

‘Afrin Suyu’;Boz bulanık salınır.
Maraba  gayretiyle; kozaları sulanır.
Halayıklar; hizmetlerde dolanır. 
Meşin Kırbaçlı; Ağaların nic’oldu?

Yaz gelince;sarı sıcak havası.
Seldiren Dağında; Hortum Yaylası.
‘Kırkkonağın’ sefa süren Ağası…
Meşin Kırbaçlı;Ağaların nic’oldu?

Ceylan Dağı,yücesinden bilinir.
Öreninde,bülbülleri ötüşür.
Alyazmalı güzelleri söyleşir.
Meşin Kırbaçlı;Ağaların nic’oldu?

Boranlandı!Şu Amik’in dumanı.
Hançerleyip,acarladın,yaramı…
Sana derim! Sana! Mürselli’nin Öreni.
Meşin Kırbaçlı; Ağaların nic’ oldu?

Anonim

Reyhanlı Türküsü ; Anonim  Destan
Doğuakdeniz Yöresinden
Derleyen; İsmail YİĞİT
Edebiyatçı Araştırmacı Yazar

[1]1640 yılların da Rey Şehri’nin Hanından Gelen Türkmen Aşiretlerinin
Hayvancılık yaparak,yaşadığı Coğrafya
[2]Kinayeli Şekli:’Eli kırbaçlı Beyler nic’oldu?’
[3] 1846 yılında;Mürselli Aşireti’nin Akpınar köyüne iskan edilerek,Kaza-ı
Reyhane’nin Kuruluşu ve Mürseloğlu Hasan Bey’in Kaymakam Olarak gö
revlendirilmesi emri.
[4]1850 yılında  Reyhanlı Kaymakamı Mürsel Oğlu Hasan Bey’in vefatından sonra söylenen ‘Ağaların Nic’oldu?’ Destanı günümüzde,Anonim olarak,fark lılıklarla söylenmektedir.Yörede söylenen ’Sarı Çizmeli  Beyler Destanında’ Kullanılan Anonim Mazmun(Kalıplaşmış)sözlerin bu Destanda da kullanılmış
olması Nedeniyle bu Türküler Nazireli sayılırlar; Çalışmak,Başarmak,Takdir
edilme,Hatırlatma,Fanilik,Ölüm,Ayrılık,Üzüntü temalarını işler.

Açıklama:Rey şehri Han’ından Ceylan Dağı Bölgesine yerleşen Türkmen
Aşiretlerinden  göçmen Mürsel  Ailesinin, Sürü tutup Ağa olması sonrasın
da,Osmanlı Devletinin 1845’de Kaza-ı Reyhanlı’yı kurdurtarak Mürsel Oğul
larına Beylik verdiği, Tarih olaylarının  kesitleri Destanda verilmektedir.

* Keman eşliğinde,otantik söylenmelidir.

                                                           Sözlük:

Acarlamak:Yenilemek,Hatırlatmak.
Alyazma:Kırmızı renkli Başa bağlanan örtü.
Ağırdan almak:Sabırlı olmak.
Boran:Tipi.Hilkat:Kaymakamların giydiği elbise.

Devlet-i Ali:Osmanlı Devleti.Ferman:Padişah’ın Yazılı Emri.

Han:Toplu,Konaklama ve barınma yeri. Halayık:Hizmetçi.

Kırbaç:At,Sığır sevk etmek için Çubuk Ucuna Bağlı deri ip.

Kırkkonak:Kırk odalı, seçkin kişilerin ağırlandığı konak.

Maraba:Çiftlik işçisi.Meşin:Hayvan Derisi.

Nazire:Karşılık,benzer. ‘Meşin Kırbaçlı Ağa’:

Çobanlıktan Ağalığı kazanan.’Eli Kırbaçlı Beyler’:

Zorba,Kırbaçla iş yaptıran.Nic:Ne,Nice.

Ören:Bakımlı,Mamur yurt.

Sarı Sıcak:Çok sıcak.

Tuğ:Nişan,Flama.

05.05.2012

İsmail YİĞİT

Araştırmacı Yazar

yigitarastirmaci@hotmail.com

İsmail YİĞİT-Google+

İsmail YİĞİT "Derlemeler" -Youtube

İsmail YİĞİT "Naturel Yaşam" -Youtube

Paşaların Nic'oldu?

PAŞALARIN  NİC'OLDU?

Sana derim sana! Küçükali yareni.
Savrandı’ya gidenlerin nic'oldu?
Çınar,sana arka verip oturan.
Havran’lı  Paşaların  nic'oldu?

Tavlasında;Arap Atlar beslenir.
Konağından;yiğitleri seslenir.
Duldasında;çokça yiğit saklanır.
Boz Kıratlı Paşaların nic'oldu?

Sana derim! Sana! Halil Paşa Öreni.
Sana konup,göçenler de nic'oldu?
Ha! Deyince Atlıları binerdi.*
‘Mirimiran’ Halil Paşaların nic'oldu.

Yazın Meşeliğe;Yaylaya giderdi..
Yaylasından;kervanları gözlerdi.
Bahçesinde;türlü meyve yeterdi.
Kara Postallı,Paşaların nic'oldu?

Bir haber uçurdum;size Kuş ile.
Yoldan geldin;Doru Atla,hay ile.
Ağılandı,sofrada;gizli gizli,bal ile.
Küçüklü şimdi; Paşaların nic'oldu?

Sana derim! Dede Bey’in Konağı
Sana çıkıp,inenler de nic'oldu?
Tutuldu dillerim! Şimdi lâl oldu.
Sana gelip,giden Paşaların nic'oldu?

Derviş Paşa;yıktı,yaktı Payas’ı.
Yakın değil;Dede Bey’in Kayası.
Üstbaşı da;Boz Şahinler yuvası.
Hükmeden;Derviş Paşaların nic'oldu?

Yine Boranlandı! Şu Dağların dumanı.
Hançer vurup;acarladın yaramı…
Sana derim! Sana! Mustuk Paşa Viranı!...
Sana konup,göçen;Paşaların nic'oldu?

Mustuk Paşam;Hilat giydi,ünlendi.
Hatır alıp,her Tarafda, şanlandı.
Müfrezeyle, İstanbul'a yollandı.
Nic'oldu?Azir'li Paşaların  nic'oldu?

Yaz,Bahar Aylarım ;döndü,Güz oldu.
Söylenilen bunca sözler,hiç oldu.
İşlerimiz;bundan böyle,güç oldu.
Samur Kürklü Paşaların nic'oldu?

                                     Anonim

Payas Türküsü;Anonim Destan

Doğuakdeniz Yöresinden

Derleyen;İsmail YİĞİT

Derviş Paşa komutasıyla,Garbeyaz Kayalıklarında yakalanan Üzeyir Paşası Dede Bey'in 1916 Yılında
Adana'da idam edilmesinden sonra söylenmişyir.Destanın İkinci Bölümü;Dede Bey'in Kardeşi  Mustuk
Paşa’nın 1863 Yılında  Oğullarıyla Sürgün Olayı üzerine söylenmiştir;''Paşaların Nic Oldu?' Destanı Yö
rede 'Mustuk Paşa' Türküsü ismiyle bilinir.Anonim olarak,farklı biçimlerde söylenmektedir.’Sarı Çizmeli
Beyler'Destanında kullanılan 'Mazmunlar' kullanılarak yazıldğından benzerdirler.Yiğitlik,Hatırlatma,Zulüm,
Vefasızlık,Fanilik,Ölüm,Ayrılık,Ümitsizlik,Üzüntü temalarını işler.

*Halil Paşanın;'Altmış Atlı Çetesi'olduğu Osmanlı Arşiv kayıtlarında mevcuttur .

Sözlük:

Acarlamak:Yenilemek,Hatırlatmak. Ağı:Zehir. Azirli:Payas.Boran:Tipi.

Dedebey’in Kayası:Müfrezeler dengizlendiği kayalık. 

Dulda:Sığınma yeri(İtibarı altına sığınma) Güz:Sonbahar. 

Havran:Şam Tarafında bir şehir.Hay:Telaş,Koşuşturma. 

Hiç:Kıymeti olmayan,anlamsız. Hilkat:Kaymakamların giydiği elbise

Lal:Tutuk,konuşamama hali. Mir:Bey,Kaymakam,Paşa. 

 Mirimiran:Bey,Vali,Paşa.Müfreze:JandarmaMangası.Nazire:Karşılık,benzer.

Nic:Ne,Nice. Ören:Bakımlı,Mamur yurt. Paşa:Komutan,Bey,CeridlerinAşiret Lideri.

Samur:Derisinden kürk yapılan hayvan.Savrandı:Hasanbeyli-Osmaniye.

Tavla:At bakım yeri.Viran:Terk edilmiş,Harab.Yaren: Dost,seven.

01.05.2012

İsmail YİĞİT

Araştırmacı Yazar

yigitarastirmaci@hotmail.com

İsmail YİĞİT-Google+

İsmail YİĞİT "Derlemeler" -Youtube

İsmail YİĞİT "Naturel Yaşam" -Youtube