Kozanoğlu

                                                              KOZANOĞLU'NA AĞIT

                                                               

Kozan Suyu, akmam demiş,

Dört yanımı, yıkmam demiş,

Ünü büyük, Kozanoğlum;

Adana’dan, çıkmam demiş.

Kozanoğlu avdan gelir,

Avını terkiden alır,

Bize, Kozanoğlu derler;

Yiğit ölür, şanı kalır.

Çıktık Kozan Dağına,

Düştük düşman tuzağına,

Tek dileğim, imdat gelsin.

Kozanoğlu Otağına.

Çıktım Kozan'ın Dağına

İp bağladım Kaynağına

Beyimizden haber geldi.
Kalk gidelim imdadına

Kara çadır eğmeyinen,

Ucu yere değmeyinen,

Ne kaçarsın? Kozanoğlu,

Beşyüz Atlı gelmeyinen.

                                             

Kutnu zıbının; Kardağı,

Elinde Gümüş Bardağı,

Zemherinin ortasında,

Oda vermişler çardağı.

Çıktım Feke'nin Dağına,

Remil attım, dost bağına,

Aşiretten imdat olmaz.

Kaç, kurtul Gâvurdağına.

Çıktım Feke'nin Dağına,

Karı dizleyi dizleyi,

Yaralarım göz göz oldu,

Cerrah gözleyi gözleyi.

Tütün gelir kese ile,

Yatamadım tasa ile,

Kozanoğlu yaralandı;

Su istiyor Kase ile.

Odasında Terzi işler,

Küheylanı Yeri dişler,

Ünü büyük Kozanoğlum,

Kürk giydirir, At bağışlar.

Kozan Dağı, Dağ değil mi?

Çevre yanı Bağ değil mi?

Öldürmüşler, Kozanoğlum;

O da bize, ar değil mi?

Amanın, böyle olur mu?

Oğul, babayı, vurur mu?

Padişah'ın Askerleri;

Bu Dünya size kalır mı?

Karalı yağlık karası,

Adana, Kozan arası,

Öpmeğe kıyamazdım;

Akdöşü süngü yarası.

Kıratın Ökten boşandı.

Üzengi yere döşendi.

Ne yatarsın Kozanoğlum,

Kılıcın eller kuşandı.

Hezerine, hüzerine,

Nur damlamış, Mezarına,

Kalk gidelim, Kozanoğlum;

Bin Kırat’ın üzerine.

Hele, Kozan'a Kozan'a,

Kozan'a, Destan yazana,

Kurban olayım olayım;

Küsüp de, Dağda gezene.

Feke Dağının yılanı,

Gelir dolanı, dolanı.

Kozanoğlum can verdi,

Yerde beleni beleni.

Kozan’a eller, Kozan’a,

Akıl ermez, bu düzene,

Öldürdüler, Kozanoğlum;

Yasak, mezarın kazana.

Karadır, yaz karası

Maltayadan cıgarası

Sevmeye  kıyamazdım

Heryeri kurşun yarası.

Kara Çadırın karası

Kapandı Dağlar arası.

Derman eyle! Avşar Kızı,

Akdöşü süngü yarası.

Kozan Dağı çatal matal,

Ortasında Güller biter,

Öldürmüşler Kozanoğlum;

Aşiret'i ağlar yatar.

Kozan Dağı, karlı buzlu

İçi dolu gelin kızlı,

Öldürdüler Beyim seni,

O kafirler, Dünden sözlü.

Şu Feke’nin Hanımları,

Talim bilmez Alimleri,

Kör olasın Derviş Paşa,

Dul koydun gelinleri.

Kara Martin, pas mı tutar?

Kozanoğlu, ölmeyinen;

Elin kızı, yas mı tutar?

Ağlar, söyler bacıları.

Kozanoğlu gider gelir.

Su akar, yolun  bulur.
Gel ağlama, Avşar kızı,

Zalim ettiğini bulur.

Kozankızı

Karakız Hatun

Destan(Ağıt)

Kozan Türküsü

Doğuakdeniz Yöresinden Derleyen

İsmail YİĞİT

Edebiyatçı Araştırmacı Yazar

SÖZLÜK:                                                                  

Ar: Namus.El: Yabancı. Martin: Silah. Kefe: Lastik Sepet. Küheylan:
Erkek At. Zemheri: Kış Ayları. Oda Vermek: Yakmak. Gavur Dağı:
Amanoslar. Avşar: Oguzların Bir Boyu. Çardak: Ahşap Yazlık Barınak.
Aşiret: Türklerde Oymak Birliği. Terki: Öndekini Takip Eden Binek
Hayvanı. Destan: Ağıt, Sosyal Olay lar İçin Söylenmiş Şiir. Remil
Attım Dost Bağına: Dost Eline Üzüntü Bıraktım.

AÇIKLAMALAR:

Oğuzların Avşar Boyundan Kozan Aşiret’i Kilikya’ya yerleştikleri
Sis Bölgesinde Kurdukları Kozan  Beyliği; Kaza, Sancak Merkezi
olarak hüküm sürmüştür. Memlüklere, Ramazanoğlu Beyliğine,
Karamanoğlu Beyliğine Bağlı olduğu dönemlerde tabi olarak da,
Osmanlı karşısında  olmuştur.

Torosları Ceritlerden Koruma Mücadelesinde Zülkadirli, Bozdo ğanlı,
Dadaloğlu Aşiretleriyle birlik oluşturan Kozan Aşireti Ceritlerin Çukur
ovaya Yerleşmelerinden hoşnut olmamıştır. Çukurova'da Ramazan
Oğullarından sonra, Büyük Nufuzu olan Kozan Aşireti Beyi Kozan
oğlu,Adana Valiliğine atanmayı kendisinin hakkı olarak görmüştür.

1. Abdulhamit’in Eşkıya Başkanlarından Kaymakam Vali atamasını
içine sindiremiyen Kozanoğlu; Üzeyir Sancak Valiliğine  Küçük Ali
Oğlu Eşkıya Başının atanmasından duyduğu rahatsızlık nedeniyle,
Payas’da; İskenderun-Adana Caddesinde isyan çıkarmıştır. Eşkıya
Başı Menemencioğlu’nun Adana Valiliğine atanmasını protesto için,
Adana Valiliği Önüne Halkı toplayarak isyan çıkarmıştır. Kozanoğlu
Çıkardığı isyanlarla gündem olmuştur. Osmanlının haksız düzenine
küsüp dağlara çıkmıştır.

1750 ’li yıllarda başlayan Eşkiyalık, 1780 'lerde eşkiyadan atanan
Valilerle hız kazanmıştır. Valilerin Eşkiyaların Başı olmaya devam
ettiği, Eşkiyalarla ortak olduğu ve 1920 ’lere denk süren Kara Dö
nemdir. Bu düzene karşı gelen Kozanoğlu da; Kozan, Feke Eşkiya
ları başı olmuştur.

Kozanoğlu. Payas-Pozantı arasında Eşkiyalık yapmıştır. Üs Olarak
Kullandığı Feke Dağlarındaki çardağında, Müfreze tarafından vuru
larak öldürülmesinin ardından“Kozanoğlu’na Ağıt”ı Bacısı Karakız
Hatun  Söylemiştir.

5.10.2013
İsmail YİĞİT
Araştırmacı Yazar
yigitarastirmaci@hotmail.com
İsmail YİĞİT-Google+
İsmail YİĞİT "Derlemeler" -Youtube
İsmail YİĞİT "Naturel Yaşam" -Youtube